Çocukların Kitapları Sevmesi İçi Neler Yapılabilir?

0

Özellikle televizyonun kolaycılığından ve eğlendiriciliğinden sıyrılıp kitap okumak yetişkinler için bile zordur. Elbette çocuklar için de… Uyaranların bu kadar fazla olduğu ortamlarda çocuğun kitapla ilişki kurmasını sağlamak da elbette çok kolay olmayabilir.

Çocuğun bebeklikten itibaren kelimeleri tanıması ve anadilini öğrenmesi için kitapların değeri elbette tartışılmaz. Kitaplar, gerek görsel gerekse dilsel alanda çocuğa keşif imkanı sağlayan, çocuğun duygu, düşünce, hayal dünyasını geliştiren, yaratıcılığını besleyen en önemli araçların başında gelmektedir.

Bir çocuğun kitap okuma alışkanlığını ilk kazandığı yer önce aile, sonra da okuldur.  Bir çocuğun kitap ile kurduğu ilişki, bebeklik döneminden itibaren kazanılacak bir ilişkidir. Sonrasında ise çocuğun gelişimin dönemine, çocuğun psikolojik ve duygusal yapısına göre, zevklerine göre kitap tercihleri elbette değişecektir.

Her anne baba, çocuğunun kitap okumayı sevmesini ister. Ancak isteğin ötesinde, anne ve babaların çocuklarına kitap okuma alışkanlığını kazandırmak için yapması gerekenler vardır. İşte, çocukların kitapları sevmesi ve kitap okuma alışkanlığı kazanması için anne ve babaların yapılabilecekleri:

– İlk önce anne babanın iyi birer okuyucu olarak model olması gerekmektedir.

– Ev içinde kitap okumak için özel zamanlar ayırılması çocuk için iyi bir motivasyon olacaktır.

– Çocuklara kitap okunurken mimik ve ses tonunu kullanılarak, çocuğu kitabın içine çekerek onu bir hayal dünyasının içine çekmek mümkün olabilir.

– Bir çocuğun kitap okumayı sevmesi için önce kitapları tanıması gerekir. Çocuğun kitabı sevmesi için anne babanın ona rehberlik etmesi şarttır. Kitapevi ya da kütüphane ziyaretleri, çocukların kitapları tanıması için ideal bir fırsattır.

–  Çocuğun okuduğu kitaplar hakkında konuşmasını sağlamak, ona kitap ile ilgili sorular sormak, kitabı anlatmasını sağlamak hem çocuğun ifade gelişimini destekler hem de paylaşımları artırır.

– Çocuğun özel günlerinde ona kitap hediye etmek de kitapla ilişki kurulması açısından anlamlıdır.

– Çocuğun anne ve babası ile birlikte kitap fuarlarına gitmesi de keyifli bir deneyim olabilir.

– Anne babanın, çocuğun günlük gazeteleri, haftalık ya da aylık dergileri ve/veya sürekli yayınları takip etmesini teşvik etmesi, çocuk adına, onun ilgisini çekecek dergilere abone olunması çekici olabilir.

– Çocuğun kendi odasında kendisine ait kitaplarını koyabilmesi için ona özel bir kitaplık yapılabilir.

– Arkadaşları ile arasında kitap alış verişlerinde bulunmasını teşvik etmek ve okul ya da sınıf kitaplığını kullanmasını da sağlamak gerekir.

okumak

Çocuklar için seçilen kitapları, yaş dönemlerine göre şu şekilde sınıflandırabilir:

0-3 yaş arası seçilecek kitaplar

– Müzikli ve sesli,

– Çocuğa dokunsal uyaranlar vereni

– Çocuğun tanıdığı nesnelerin olduğu,

– Bol renkli,

– Az kelimeli ve bol resimli,

– Ellerine sığacak boyutta,

– Kolay kolay yırtılmayacak kaliteye sahip olmalıdır.

Bu dönemde çocuğun kitapla kuracağı ilişki, kitabı eline almak, resimlere bakmak, kitaptaki nesne resimlerine dokunmak gibi sınırlı bir iletişim olsa da bu iletişim, çocuğun çevreyi tanıması, tanıdığı bu çevre ile ilişki kurması, dilinin gelişmesini ve tüm bunlar sayesinde de çocuğun algı kapasitesinin gelişmesine yardımcı olacaktır.

3-5 yaş arası seçilecek kitaplar

– Çocuğa tanıdık olan durumların ifade edildiği,

– Kahraman figürlerine sahip olan masallar,

– Çocuğun nesneleri sınıflandırmasına imkan veren,

– İyi ve doğru resmedilmiş,

– Sade konuların ele alındığı ve hikayenin resimlerle beslendiği,

– Çocuğun hayal gücünü harekete geçiren metinlere yer verilen kitaplar olmalıdır.

Çocuğa kitap okumak, çocuğun kavramsal gelişmesine ve anlama becerisine ciddi anlamda destek olur. Çocuğun bilişsel gelişimini ilerletmesinin yanında, okunan kitaplar, çocuğun kişiliğinin temelleri atılırken de çok önemlidir. Aynı zamanda kitaplar, çocuğun öğrenmeye olan merak ve isteğinin de artmasına yardımcı olurken, çocuğu soru sormaya ve sorgulamaya da teşvik eder.

5-8 yaş yaş arası seçilecek kitaplar

– Öyküsü ve anlatımı güçlü,

– Kavramların ve dilin kullanımı açısından gelişmiş,

– Hikaye karakterleri güçlü olan,

– Sadece iyi ve doğruyu değil, kötü-yanlış karakterleri de içeren

– Çocuğun bildiği kelimelerin kullanıldığı,

– Gerçek ya da gerçeğ yakın hikayelerin yer aldığı,

– Çocuğa yeni bilgiler öğretebilen, eğitici özellikleri olan,

– Okumayı yeni öğrenmiş olan çocuklar için kısa cümlelerle ve büyük puntolarla yazılmış,

– Çocuğun ilgi alanına giren ve mümkünse kendi seçtiği kitaplar olmasına dikkat edilmelidir.

8-12 yaş arası seçilecek kitaplar

– Çocuğun kendi karakter ve zevkine uygun olan,

– Mesaj kaygısı taşımak yerine çocukta farklı düşüncelere yer açan, ve beyin fırtınası yapabilmesine imkan veren,

– Çocuğun yaratıcılığını uyaran,

– Çocuğun kitapta özdeşim kurabileceği karakterler bulunan,

– İlişkiler noktasında çocuğu destekleyen ve iyi ile beraber kötünün de yer aldığı,

– Çocuğun farklı kültürleri tanımasına imkan veren,

– Evrensel değerleri ifade eden,

– Eğer yabancı bir dilden çeviri yapılmış ise, iyi ve kaliteli bir çevirisi olan kitaplar seçilmelidir.


Paylaş.

About Author

Aile danışmanı. İletişim ve sosyoloji eğitiminden sonra psikoloji eğitimi alıp aile ve çocuk psikolojisi üzerine çalışmaya başladı. Üç kız ve bir erkek çocuk annesi. Sakarya'da yaşıyor.

Comments are closed.