Dünya barışı için Montessori eğitimi umut olabilir mi?

0

Çocukları dünya barışı için tek umut olarak gören İtalyan Pedagog ve Antropolog Maria Montessori, 1900’lü yılların başında çocuk gelişimi için kendi yöntemini geliştirip uygulamaya koyduğunda işi çok zordu. Belki bu eğitim, bugünkünden de daha yaygın olsaydı aradan geçen bir asır boyunca yaşanan dünya savaşları olmaz mıydı, bilinmez.

Maria Montessori

Maria Montessori

Bugün etkileri kanıtlanmış ve çocuk eğitiminde önemli bir ekol haline gelmiş olan Montessori yöntemi daha iyi anlaşılıyor kuşkusuz ve hatırı sayılır referansları var. Geçtiğimiz aylarda hayata veda eden Nobelli Edebiyatçı Gabriel Garcia Marquez bu yöntemle eğitimi almış ve U2’nun solisti Bono’nun çocuğu ile ABD eski Başkanlarından Bill Clinton’ın ve eşi Hillary’nin biricik kızı Chelsea de bu eğitimi alan ünlüler arasında.

Montessori’yle hemen hemen aynı dönemdeki filozoflardan Bertrand Russel, eğitim düzeni ve toplum üzerine yazdığı bir kitabında zeka testlerinin ve ardından gelen izole okulların zararlarına değinmiş ve bu durumu çok ciddi bir politik sorun olarak tanımlamıştı. Ona göre bu tarz bir eğitim antidemokratik ve zararlıydı.

Montessori’nin Russel ile ilgisi var mıydı bilinmez ama o, zeki ve dahi çocukların ayrı bir okulda ya da sınıfta eğitilmesinin yerine, zeka ve öğrenme yetenekleri bir kenara, yaşları da farklı 1-6 yaş arası çocukların bir arada özgür bir sınıfta, kendi inisiyatifleri ve yetenekleri ölçüsünde eğitim almasını önerdi.

montessori4

Russel ve Montessori gibi eğitim bilimcilerin çabalarıyla bugün ‘çoklu zeka ortamı’ olarak tüm okullarda uygulanan ya da uygulanmaya çalışılan bir metot var.

Çocuklar ortalama 5 yaşında resmi bir formasyon programına alınıyor. Çocukların 5 yaşından muhtemelen 25 yaşına kadar sürecek tüm hayatı ise 0-6 yaş arasında edindikleri deneyimlere dayanıyor.

Montessori , bu dönemi 1-1.5 yaşından itibaren ele aldı ve çocuklara kendi seçtikleri materyallerle, kendi hızlarında, kendi istedikleri zamanda ve sınıfın istedikleri yerinde bağımsızca öğrenmeleri, hatalarını kendilerinin fark etmeleri ve inisiyatif alarak düzeltmeleri için kitaplardan, ödüllerden, cezalardan ya da klasik sınıf ortamından çok farklı bir yöntem uyguladı.

montessori5 montessori6

Öncelikle gelişim problemi yaşayan çocuklara yönelen Montessori, yönteminin işe yaradığını ve sorunlu çocuklarla normal çocuklar arasındaki farkı en az indirdiğini gördü.

Sistemi genelleştirerek toplumsal kalıplardan steril ve stilist sınıflarda çocukların birey ve biricik olduklarını, kendileriyle ilgili inisiyatif alabileceklerini, farklı yaşlardaki arkadaşlarıyla uyum sağlayabileceğini fark etmeleri için çabaladı.

montessori2

Özel eğitimli öğretmenlerinin her bir çocuğa ve arkadaşlarına özel birer eğitim programı geliştirdiği sistem, çocukların yeteneklerinde bariz bir fark yaratırken kişilik özellikleri açısından program dışındaki arkadaşlarından bir farkları olmadığı rapor edilmiş.

Bugün tüm (genelde) 3-6 yaş grubundaki çocuklar için Türkiye dahil pek çok ülkede Montessori okulları var. Bu konuda dikkat edilmesi gereken bir konu, ‘Montessori’ adının bir telif hakkı yok ve bu adı kullanan her okulun bu öncü kadının yöntemini uyguladığını denetleyen, garanti eden merkezi bir kuruluş da yok. Amerika’da merkezi bir Montessori kuruluşu olsa da, adı kullanarak açılan öğrenim merkezlerinin bazılarının bu kuruluşla organik bir bağı yok. Bu yüzden bu okulları birer veli olarak sizlerin incelemesi gerekiyor.

Okul öncesi eğitim, Türkiye’de kreş ve anaokulu modelleriyle gerçekleşiyor. Farklı kreşlerin ya da anaokullarının ortak bir müfredatı olduğu gibi eğitim programları da benzer. Ama farklılaşmadan yana olan eğitimcilerin Montessori eğitimini benimsemesiyle okul öncesi eğitim yeni bir boyut kazanıyor.

Çocuklarının bireyselliğinin, bağımsızlığının, özgüveninin ve rekabetçilik duygusunun gelişmesi için farklılık arayışı olan veliler, Montessori eğitimini inceliyor ve bazıları da tercih ediyor.

Çocukların diğer klasik yöntemlerle eğitim alan arkadaşlarından farklı bir kişilik özelliği oluşturmaması bu yöntemin uygunluğu açısından en önemli kriterlerden biri olsa gerek. Çünkü kimse çocuklarının başkalaşmasını ya da yabancılaşmasını istemez.

Her şeyin en iyisine layık gördüğümüz çocuklarımızın iyiliği için Montessori eğitimi, iyi bir örnek. Fakat her bir Montessori okulunu araştırarak son kararı vermek velilere kalıyor.

montessori8 montessori7


Paylaş.

About Author

Comments are closed.