Tuvalet Eğitimi Nedir ve Gerekli midir?

0

Aile ve Çocuk Psikolojisi Uzmanı Elif Tepe, çocuklara tuvalet eğitiminin nasıl verileceğini konusunda  tavsiyelerini  paylaştı. Çocuklarına tuvalet eğitimi vermeye çabalayan ebeveynler bu tavsiyelere mutlaka göz gezdirsin

Önce genel bir bilgi vererek başlayalım. Konu annelik olunca, tek bir doğru vardır: Her annenin kendi doğrusu.

Her anne kendi tarzını ve üslubunu kendi belirliyor. Pek çok farklı ekolü benimsemiş farklı uzmanların farklı ifadeleri var. Bu nedenle annelerin kimi dinleyip kimi dikkate alacakları konusunda da kafaları karışık. Yapılması gereken, bilimsel gerçekleri inceleyip çocuğun kişilik ve mizacını anneninki ile birleştirmek aslında. Benim prensip olarak benimsediğim annelik ve uzmanlık çerçevesi içinde çocuk, zaten olması gerekeni yapabilecek donanımdadır ve ebeveynin yapması gereken de çocuğun bu potansiyelini desteklemek ya da en azından engellememek adına çaba göstermektir. Anne ve baba yol gösterir, doğru rehberlik yaparsa, çocuk zaten gitmesi gereken yolu bilir.

Tuvalet eğitimi söz konusu olduğunda ise mesele biraz daha karmaşık oluyor. Çünkü nöropsikoloji bilimi sayesinde artık biliyoruz ki yetişkinlikte karşılaşılan pek çok sorunun temelinde anal dönem ve tuvalet eğitimi sırasında yapılan hatalar yer almaktadır. Bu sebeple çocukların tuvalet eğitimi ciddi ve hassas bir süreçtir.

Peki doğal yollardan çocuğa tuvalet eğitimi nasıl verilir?

  • Öncelikle ebeveyn, bağırsakların beyin ile adeta kardeş olduğunu, bağırsakların beyinden bağımsız çalışmadığını bilmesi gerekir. Bu şu demektir: “Eğer beyin dışkılamayı reddederse bağırsaklar çalışmaz.”
  • Çocuğun öncelikle “dışkısını bırakmayı istemesi” gerekir. Bu da ancak çocuğun temel güven duygusu sağlanmış ise mümkün olacaktır.
  • Çocuk eğer uygun yaşa gelmiş ise, 18 ay sonrası, yapılması gereken anneyi “doğal” hali ile gözlemlemesini sağlamaktır. Yani anne tuvalete oturduğunda çocuğun anneyi görmesi bu “eylemin” doğal bir eylem olduğunu anlaması açısından önemlidir. Bu sayede çocuk, çişi geldiğinde “Anne çiş” diyerek aynı eylemi tekrarlamak isteyecektir. Çocukların taklit yolu öğrendiklerini de düşünürsek, aslında bu sistemin anlamlı olduğunu da fark edebiliriz.
  • Çocuk gün içinde bir ya da iki kez tuvalete oturtulabilir. Böylelikle tuvalet ile ilişkisi sağlanmaya başlanmış olur. Tuvalet yerine lazımlık kullanmak da tavsiye edilebilir. Böylelikle çocuğun kendine ait özel bir alanı olması sağlanabilir.
  • Çocuğa küçük “banyo turları” düzenlemekte fayda vardır. Klozeti, tuvalet kağıdını…vb. açıklamak, anlatmak çocuk için en önemli duygu olan güvenin inşası için hayati önem taşır.
  • Çocuk tuvalet eğitimi almaya başlamadan önce yaptığı kakaya ilgi göstermek, dışkılamanın ve “kakayı vermenin” kötü bir şey olmadığını çocuğa göstermek açısından anlamlıdır. Bunun için çocuğun doğumundan itibaren kakaya kötü, pis, çirkin, iğrenç gibi tanımlamalar yapmamakta, kakayı abartmadan temizlemekte fayda vardır. Eğer anne bu konuda doğumdan itibaren bilinçli bir tutum sergilerse çocuk 18 ila 19 ay arasında tuvalet geçişini sorunsuz bir şekilde tamamlayabilir.
  • Çocuk kakasını “bıraktıktan” sonra ona ne olduğu ile ilgili endişeler taşıyabilir. Çünkü kaka onun bir parçasıdır ve vazgeçmek çocuk için kolay olmayacaktır. Bu nedenle, endişesini, gerginliğini anlamak ve sorduğu sorularla alay etmeden, bunlara cevap vermek gerekir.
  • Çocuk tuvaletini yapmaya başladıktan sonra abartılı sevinç gösterilerinden kaçınmak gerektir. İlk başlarda çocuğu teşvik etmek için minik ödüller verilebilir. Fakat sonra, zaman içinde sadece bu davranışı pekiştirmek yeterli olur. Bunu da sözle yapmak kafidir.

 

Normal şartlar altında çocuklar 24. aylarının sonuna kadar tuvalet geçişini tamamlayabilir. Eğer bu sürenin sonunda çocuk hala bunu başaramamışsa anne-çocuk ilişkisine bakılabilir. Zira çocukta anneye karşı bir güvensizlik olabilir. Öte yandan anne kaka “pis,iğrenç..vb.” kelimelerle tanımlamış olabilir. Ya da çocuk “kakasını bırakmak” için daha fazla ilgi isteği içinde bulunabilir.

Eğer çocuk 24. ayını doldurduğu halde hala tuvalet geçişi sağlanamamış ise, bir uzmandan destek almakta fayda vardır.


Paylaş.

About Author

Yorum Yapın