İlk Yardım Nedir, Nasıl Yapılır?

0

Günlük yaşantımızın hemen her anında hayati bir tehlikeyle burun burun yaşamıyor olabiliriz ama bir gün bir şekilde istemediğimiz durumlarla, kazalarla karşılaşabiliyoruz. Böyle durumlarda elbette bu işin uzmanlarından yardım istemek akla gelmesi gereken ilk şey ama yapılacak bir ilk müdahale ile durumun daha kötüye gitmesini engellemek, hatta ölümlere bile engel olabilmek mümkün.

Bugün birçoğumuz ehliyet sahibi olduğu için teoride ilk yardım hakkında oldukça fazla şey biliyoruz. Ancak bunun hiç de böyle olmadığını kendimizden bile yola çıkarak anlamak zor değil. Hayatınızda hiçbir zaman kötü olaylarla ve kazalarla yüz yüze gelmemeniz en büyük dileğimiz ama bu gibi durumların sonunda da belki daha fazla üzülmeyebilirsiniz diyerek ilk yardım konusunda bazı hatırlatmalar yapalım dedik.

İlk Yardım Nedir?

Literatürde ilk yardımın tanımı; Hastalık ya da kaza hallerinde tıbbi yardım alınıncaya dek geçen sürede yaralının ya da hastanın sağlık durumunun daha kötüye gitmesini engellemek olarak yapılıyor. Tabi bu müdahale tıbbi araç ve gereçler olmadan dahi eldeki imkanlarla yapılabilmeli. Yani yer, zaman ve imkanlar ne olursa olsun yapılabilecek ilk müdahaleler.

İlk Yardım Öncesinde ve Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

* Öncelikle hastanın bilinç ve solunum durumu değerlendirilmelidir.

* Olayın yaşandığı yerde çevre güvenliği sağlanmalıdır. Çevre güvenliğinin sağlandığı durumlarda hastalar-yaralılar hareket ettirilmeden oldukları yerlerde bekletilmelidir. Gerekli görüldüğü takdirde sadece pozisyon değişikliği yapılmalıdır.

* Uzman sağlık ekiplerine haber verilmelidir.

* Müdahaleleri ilk yardım konusunda bilgisi olan kişiler yapmalıdır. Bu kişiler ayrıca gelen sağlık personeline de detaylı bilgi vermelidir.

* Sakin ve soğukkanlı olunmalıdır.

* Gereksiz kalabalık olay yerinden uzaklaştırılmalıdır.

* İlk yardım hakkında bilgisi olmayanlar mümkün mertebe hastadan/yaralıdan uzak durmalıdır.

* Yaralı sakinleştirilmeli ve kesinlikle yarasına bakmasına izin verilmemelidir.

Suda Boğulmalarda İlk Yardım Nasıl Yapılır?

Boğulmak üzere olan bir kişiyi kurtarmak için ilk müdahaleyi mutlaka uzman olan kişiler yapmalıdır. Aksi halde boğulmak üzere olan kişi kurtarmak için gelen kişiyi de beraberinde su altına çekebilecektir. Suda çırpınmakta olan kişinin kesinlikle temasına izin verilmeden mümkünse can simidi ya da bir tahta parçasına tutunması sağlanmalıdır. Bunlar yoksa kişi ya boğazından kavranarak etkisiz hale getirilmeli, en son ihtimalse bilinci kapanana dek hemen yakın mesafede müdahale için beklemektir.

Boğulmakta olan kişi sudan çıkarılır çıkarılmaz ilk iş bilinç ve solunum kontrolü yapılmalıdır. Eğer hastanın bilinci yerindeyse daha rahat nefes almasını sağlamak için sırt üstü yatırılmalı ve kemer, gömlek gibi rahatsızlık verebilecek şeyler hastanın üzerinden çıkarılmalıdır.

Eğer hastanın bilinci yerinde değilse ve nefes alamıyorsa ilk iş hemen hastanın solunum yollarını tıkayan herhangi bir şeyin olup olmadığını kontrol etmek ve varsa çıkarmaktır. Bu gibi durumlarda ayrıca dil de hastanın boğazına kaçarak solunumu engelleyebilmektedir. Solunum yollarının açık olduğundan emin olunduktan sonra ise suni teneffüs yapılmalıdır.

Suni Teneffüs Nasıl Yapılır?

Öncelikle hasta sırt üstü yatırılır ve başı bir miktar arkaya yaslanarak çene yukarı doğru çıkarılır. Bir el enseden destek verecek şekilde, bir elle de burun delikleri kapatılır ve hastanın ağzından nefes verilir. Nefes verildikten sonra ise nefesin tekrar geri çıkışı esnasında baş hafif şekilde yana doğru çevrilir. Eğer hasta/kazazede bir çocuksa çok şiddetli şekilde nefes verilmemelidir. 2 kere nefes verildikten sonra ise artık kalp masajı yapılmalıdır.

Kalp Masajı Nasıl Yapılır?

İki el üst üste gelecek şekilde hastanın tam göğüs kafesinin ortasına bastırılır. 35-40 kilogram baskı yapacak ve göğüs kafesini yetişkinlerde 4-5 santimetre, çocuklarda ise 1-2 santimetre indirecek şekilde masaj yapılmaya başlanır. 2-3 saniyede bir defa bastıracak şekilde 30 kez göğüs kafesine bastırılır ve ardından tekrar 2 kez suni teneffüs ile nefes verilir.

Hasta iyiden iyiye nefes alana dek bu uygulama yapılır. Hastanın tamamen şansını yitirmesi ise bu şekilde kimi zaman bir saati bulabilmektedir. Bu yüzden kalp masajı ve suni teneffüs yapmaktan hemen vazgeçilmemelidir.

Yanıklarda İlk Yardım Nasıl Yapılır?

Ateşle oluşan yanıklarda ilk yardım için önce kazazede halen yanmaktaysa ıslak bir battaniye yardımı ile üzeri örtülür ve ateş söndürülür.

Kazazedenin yanmakta olan/yanmış elbiseleri ve bütün takıları dikkatlice çıkarılır. Eğer deriye yapışan elbiseler varsa makasla kesilerek çıkarılır.

Kazazede en 15-20 dakika boyunca, sağlık ekibi gelene dek tazyiksiz bol soğuk suyun altında tutulur.

Sağlık ekibinin gelmesi gecikecekse yanan bölgeler doğal bir sabunla çok nazik bir biçimde yıkanır ve kazazedenin üzeri nemli ve temiz bir bezle örtülür. Su kaybını önlemek için de 1 litre suyun içerisine birer çay kaşığı tuz ve karbonat eklenerek kazazedeye içirilebilir.

Kanama, Kırık ve Çıkıklarda İlk Yardım

Trafik kazaları, yüksekten düşme ya da darbe ile yaşanan kazalarda kanama, kırık ve çıkık durumları varsa öncelik yaşamı tehdit edebilecek kanamaların önüne geçmek olmalıdır.

Kanamalı bölgeye basınç uygulayarak pansuman yapılır ve kanama durdurulmaya çalışılır. Eğer tek kat pansuman yeterli olmuyorsa ilk katı kaldırıp temiz bir pansuman malzemesi koymak yerine ikinci kat malzeme ile basınç uygulamaya devam edilmelidir.

Kanayan bölgeye en yakın yerden basınç uygulanarak (bacaktaki bir kanama için baldırdan kemerler sıkmak gibi) kan akışı yavaşlatılmaya çalışılır. Ancak ara ara gevşetme yapılarak kangren olma riski ortadan kaldırılmalıdır.

Kırık olmadığından emin olunursa da kanama bölgesi kalp hizasından yukarıda tutulmalıdır.

İç kanama riskinin olduğu durumlarda ise yaralı sırt üstü yatırılarak ayakları 30 santimetre havada olacak şekilde bekletilir. Ayrıca iç kırık olma ihtimaline karşı yaralı hareket ettirilmez.

Kırık olduğundan emin olunursa da önce hayati riskler varsa bu riskler giderilmeye çalışılır. Hasta oynatılmaz ve kırık bölgenin sabit kalabilmesi adına sert bir cisme bağlanır.

Kırık ve darbe gibi durumlarda vücutta şişme olabileceği için kazazedenin yüzük gibi tüm takıları çıkarılır.

 

 

 


Paylaş.

About Author

Yorum Yapın