Öğretilebilir Bakış Açısı

0

Aşağıda okuyacağınız bölüm, Noel M. Tichy ve Warren G. Bennis tarafından yazılan Şirket Kurtaran Kararlar adlı kitaptan çıkarttığım küçük bir özettir.  Kitabın tamamında Karar Verme konusundan bahsediliyor. Kitap tamamen gerçek olaylar ve kişilerden ve yaşanmış tecrübelerden oluşuyor. Ben okuduğum zaman beğenmiştim, gerçek hikayeleri görmek ve bu hikayelerden kendinize bir tecrübe edinmek istiyorsanız tavsiye ederim.

Karar Verme aslında etkin liderliğin özüdür. Karar alma sürecinde 3 bilgi alana başvurulur: İnsan – strateji ve kriz. Her alandaki liderlik kararları, yine kendi içinde 3 aşamalı süreçten geçer. Hazırlık – Değerlendirme ve Uygulama. Etkili karar, liderin bilgisi, sosyal iletişim çevresi, organizasyon ve ilgili kişilerden gelecek destekle gerçekleşir.

 

Öğretilebilir Bakış Açısı ve Hikayeler

Martin Luther King Jr’un Lincoln Memorial’da 1963 yılında yapmış olduğu ünlü “I have a dream” “benim bir hayalim var” konuşması, bir liderin açık, mantıklıca aklından geçirdiği Öğretilebilir Bakış açısını canlı ve ilham verici bir hikayeye dönüştürmesiyle en meşhur örneklerinden biridir. Buradaki amaç King’in kararlarını ve sivil hakları hareketinin başarısıydı. King’in Öğretilebilir Bakış Açısının maddeleri oldukça güçlüydü.

King’in Öğretilebilir Bakış Açısı:

  • Fikirler: King Amerika’nın bir gün kendi Bağımsızlık Bildirgesinin başaracağına inanıyordu. “Biz bu gerçekleri belirgin bir şekilde tutuyoruz, tüm insanlar eşittir.”
  • Değerler: O’nun konuşmaları şiddet içermeyen bir protestoyu temsil ediyordu.
  • Enerji (Ekip çalışması ve Aciliyet): Hemen harekete geçmenin gerekli olduğunu yaşa ya da öl sözleriyle belirtmişti.
  • Sınır: Amerika Zencilere yurttaşlık hakkı verinceye kadar durmadan dinlemeden mücadelerine devam edeceklerdi.

Martin Luther King Jr’un uygulamaya geçirdiği hikayesi aklına tasarladığı hikayesinden çok daha güçlüydü. Kendi kararlarını aklından geçirdiği hikayesine göre oluşturup milyonlarca Amerikalıyı sivil haklar için direnişe geçirmişti.

 

Nereye Gidiyoruz? Oraya Nasıl Varırız?

Kazanan liderler Öğretilebilir Bakış Açısının tüm unsurlarını dahil etseler bile, onların hikayeleri Power Point programının desteği ile bir araya getirilerek hazırlanan kuru tablolar değildir. Bu tablolar şuandan başlayan ve ödül getirecek bir geleceğe uzana  hikayelerler bağlantılıdır.

Kazanan liderler bu güçlü vizyonları ve hikayeleri oluşturan şirketlerin yönünü ve oraya nasıl varacaklarını belirlerler. Daha sonra bunu “kendi kendine – konuşmaya” açarlar. Onları kendi dinleyicilerine  ve kendi olaylarına göre kesip biçerler. Fidel Castro’nun 8 saatlik asansörde kalma hikayesini 2 dakikaya özetleyerek anlatırlar. Fakat detay derecesi ne olursa olsun, bu hikayeler liderlerin kişiler, strateji ve kaçınılması mümkün olmayan krizlerin yaşanmasında onların üstesinden gelecek liderlere metinler hazırlarlar.

Kazanan liderlerin hikayelerindeki önemli noktalar aşağıdaki sorulardan oluşur:

  • Şimdi Neredeyiz? Neye karşı mücadele veriyoruz? Hikayeler hali hazırdaki sorunun tanı ve teşhisinde önemli bir rol oynarlar. İşte yolculuğun başlangıç noktası buradan yola çıkmaktadır. Değişime motive edici en güçlü unsurları içine alır.
  • Nereye gidiyoruz? Neyi başarmaya çalışıyoruz? Başarının sırları nelerdir? Amacımıza ulaştığımızda her şey nasıl olacak ve nasıl hissedilecek? İlham verici hikaye değişime motiva eder. Fakat en önemlisi yol gösterici olmasıdır. Amaçları belirler. Böylece lider ve organizasyonda çalışan kişilere bir karara varıp varmamaları konusunda kılavuzluk eder.
  • Oraya nasıl varacağız? Bu biraz yol haritası biraz da görevlerin tanımlanması ile ilgilidir. Rol tanımlanması kısmı bir planın uygulanması için kişilerin yapmak zorunda oldukları davranış ve katkılardır.

Büyük liderlerin bir özelliği ise bizim “planlı iyimserlik” diye adlandırdığımız şeyi yapma kapasiteleridir. Bu beklenmeyen bir krizi ya da olayı oldukça dikkatli ve planlı bir gündeme taşımaktır.

 

Liderin Hikayesindeki Kilit Unsurlar

  • Şu anı yorumlar ve geleceği şekillendirir.
  • Mantıklı ve duygusaldır.
  • Bir firma için hikaye oluşturmak sürekli değişim isteyen bir yöntemdir.
  • Hikaye bir şirketin sürekli yolculukta olduğu hissini verir.
  • Hikayeler, koşullar değiştikçe sürekli değişiklik gösterir.
  • Hikayeler yürekten kopup gelirler. İnsanları ise hem kişisel hem de duygusal olarak etkileyerek içlerine alırlar.
  • Hikayeler şirketin sahip olduğu inanç, davranış ve değerlerini bunlara çalışanlarının ne ölçüde katkıda bulunacaklarını belirlerler.

 

Karar

  • İyi kararlar gelecek hikayelerin oluşmasına sebep olurlar.
  • Kötü kararlar hikayeyi engeller ve onu bozarlar.
  • Tüm seviyelerdeki liderlerin kararlarına kılavuzluk edecek daha büyük hikayelere açılan öykülere ihtiyaçları vardır.

Bu kitap hazırlanırken pek çok liderle görüşüldü ve onların çalışmaları incelendi. Bu liderler üreten, yazan ve organizasyonlarını geleceğe taşımak için yöneten, büyük kararların ne zaman alınması gerektiğini hesaplayan, bu kararların uygulanmasında başrol oyuncularını (kişileri), senaryo (strateji) ve krizlerde nasıl hareket etmesini belirten kişilerdir.

Liderler organizasyonun geleceği için Öğretilebilir Bakış Açısı ve hikaye platformları üzerinde önemli kararlar alan kişilerdir. Martin Luther King Jr ve onun “bir hayalim var” hikayesinin onun kişi, strateji ve kriz üzerindeki kararlarına yardımcı olması gibi.

Hikayeler asla tanımlanamaz. Çünkü onlar uygulama sırasında karşılaşılabilecek olaylara göre sürekli değiştirilir ve düzeltilirler. Bununla beraber güçlü bir hikaye olmadan liderler kararları birbirinden kopuk olgular olarak kalıp organizasyonu ileri taşıyacak boyuta gelemez.


Paylaş.

About Author

Marmara Üniversitesi Arşivcilik Bölümünü dereceyle bitirdi, Koray Holding’te iş yaşamına İnsan Kaynakları alanında başladı, 3.5 yıl burada çalıştıktan sonra, Turkcell İnsan Kaynakları Ekibinde öncelikle 3 yıl Turkcell Akademi’nin kuruluş çalışmalarında bulundu, daha sonra İşealım Ekibine geçti, 4 yıl burada görev yaptıktan sonra Organizasyonel Gelişim ve Değişim Ekibinde 1 yıl çalıştı ve Turkcell’den ayrılarak Nortel Networks İnsan Kaynakları Müdürü olarak, Vodafone Türkiye İşeAlım Müdürü olarak çalıştı. Halen Türkiye’nin ilk ve tek bağımsız otomotiv dizayn şirketi olan Hexagon Studio’da IK ve İdari İşler Müdürü olarak çalışmaktadır. PERYÖN (Personel Yönetimi Derneği) üyesidir. İngilizce, Osmanlıca, Farsça bilmektedir. Çalışmanın dışında kalan zamanlarında kitap okumak ve spor yapmak en çok vakit harcadığı alanlardır.

Comments are closed.