Vitamin D

0

Son dönemde bilim çevrelerinde fazlasıyla popüler olan bir vitamin var:  Vitamin D.

Kandaki düzeyi 20 ng/dl’nin altındaysa diyabet riskiniz yüksek.

Güneş ışığıyla deride üretilen bu vitaminin çoğu insanda eksik olması da haliyle bir paniğe yol açtı.

Fakat aşağıdaki kısmı okuduktan sonra doğru kurallarla riski ortadan kaldırabileceğinizi öğreneceksiniz.

Vitamin nedir?

İnsanların yaşamlarını sürdürebilmeleri için  karbonhidrat, protein ve yağ tüketimi gereklidir. Fakat yeterli değildir. Çünkü bunların vücutta kullanılabilmeleri için dışardan alınması gereken elzem maddeler de vardır. Vitaminler ve mineraller gibi.

Vitaminler, sanılanın aksine enerji vermezler, metabolizma içinde hepsinin kendine özgü görevleri vardır.

D Vitamini

D vitamini, birçok mineralin emiliminde görevlidir ve yağda çözünen bir vitamindir. Çok az besinde bulunmasının yanı sıra temel gereksinim güneş ışınları ile deride sentezlenerek karşılanır.Vitaminin sentezi, bireyin yaşına ve ten rengine göre değişir. Örneğin esmer tenlilerde ışının etkisi daha azdır.

Hangi besinlerde bulunur?

En zengin kaynakları; karaciğer, tereyağı, süt ve ürünleri ve yumurta ve ringa, uskumru, ton gibi yağlı balıklardır. Konserve balıklarda taze balıktaki miktarın yarısı kadar D vitamini bulunur. D vitamini, yağlarla birlikte emilip taşınmaktadır. Bu nedenle yağsız diyetlerde emilimi güçleşir.

Kandaki normal düzeyi 20-40 ng/dl’ dir. Eğer tahlil sonucu düşük çıkarsa , doktorunuz suplement önerecektir.

Görevleri nelerdir?

D vitamini, beyinden kalbe birçok organın işleyişinde görev almaktadır. Beyin, mide, kalp, pankreas, meme, T ve B lenfositlerde(savunma hücreleri) D vitamini alıcıları bulunmaktadır.

En önemli görevi vücut kalsiyum dengesinin sağlanmasıdır.  Kanda kalsiyum azaldığı zaman barsaktan, kemik ve böbrekten kalsiyum geri emilimini arttırarak dengeyi sağlar. D vitamini yokluğunda diyet kalsiyum  %10-15 oranında emilirken , vitamin varlığında %30-40 lara kadar emilebilmektedir.

Kas işlevini iyileştirmek, insülin salınımını uyarmak gibi faaliyetlerin yanı sıra hücre farklılışması ve bağışıklık sisteminde de görevlidir.

Kanser hücrelerinin çoğalmasını azaltarak, apapitozu(hücre ölümleri) uyarır ve kanser riskini düşürür.

Eksikliği halinde..

MS riski artmış ve suplement(destek) şeklinde kullanılması durumunda nöbetlerin azaldığı görülmüştür.

D vitamini ve kalsiyum tüketimiyle hipertansiyon ve kalp hastalıklarının ilişkili olduğu görülmüş; ancak suplementasyon kullanımı anlamlı bulunmamıştır.

Serum D vitamini düzeyi ile insülin duyarlılığı arasında pozitif ilişki görülmüştür. Yapılan araştırmalar,  suplementasyonun insülin salgısını arttırırken direnci düşürdüğünü göstermiştir.

Son yıllarda yapılan araştırmalar, D vitamini yetersizliğinin dünya genelinde tüm yaş gruplarında görülebildiğine dikkat çekmektedir.

Gebelikte yetersiz alımı  gestasyonel (gebelik) diyabet ve erken doğuma neden olabilmektedir.

Neden eksiktir?

Sık doğum yapan kadınlarda, yetersiz ve dengesiz beslenen, kapalı giyinen güneşten yararlanamayan kadınlar arasında eksikliğine sık rastlanır.

Ne yapmalı?

  • Gereksinimin karşılanabilmesi için, kış hariç her gün yarım saat baş, yüz,el,kol,ayak ve bacakların doğrudan güneş ışığıyla temas ettirilmesi
  • Her gün 1 yumurta, 2 su bardağı süt ürünü ve haftada 1-2 kez balık tüketilmesi yeterlidir.

Not : Mutlaka doktorunuza danışınız.

Bol vitaminli günleriniz olsun 🙂


Paylaş.

About Author

Ege Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünü dereceyle bitirmiştir. Spor diyetisyenliği,diyabet diyetisyenliği, kardiyoloji diyetisyenliği, bariatik diyetisyenlik gibi pek çok sertifikası bulunan Kırcalı, şu an özel bir kuruluşunun sağlık kulübünde görev yapmaktadır. Sağlıklı beslenme önerileri ve sorularınız için instagramdan 'dyt_nagi' hesabını takip edebilirsiniz.

Yorum Yapın